Tijdschrift Talent

In februari sprong ik in de rijdende trein van Talent 2 en was ik betrokken bij het laatste deel van de productie. Voor het blad dat je in handen hebt, volgde ik het hele traject. Zo’n blad maak je niet in één dag en niet in je eentje, leerde ik. Er zit een flinke groep medewerkers achter en natuurlijk auteurs. 

In de praktijk van opvoeding, onderwijs en jeugdzorg ziet Margriet Schouten steeds opnieuw hoe sterk de innerlijke wereld van volwassenen verbonden is met het gedrag van kinderen. Kinderen reageren namelijk niet alleen op wat volwassenen zeggen, maar vooral op wat zij vanbinnen voelen, uitstralen en onbewust meedrag...

Woedend stormt Sam, een van mijn leerlingen, aan het eind van de pauze de klas binnen. Er komt nog net geen stoom uit zijn oren, maar aan de kleur van zijn wangen te zien is hij oververhit. De ervaring leert om de emoties eerst wat te laten zakken voordat ik vraag wat er is gebeurd.

De klas is zo’n vijf minuten ...

Peter Petersen schreef in zijn boek over het Jenaplan: ‘Men moet het kind de tijd en de ruimte geven om in zijn eigen tempo en volgens zijn eigen innerlijke wetmatigheid te groeien.’ [1] Wat houdt het jenaplanonderwijs precies in? En wat zijn de voordelen ervan voor kinderen met kenmerken van begaafdheid? 

Alvin van Asselt is een 32-jarige postdoctoraal onderzoeker van onder andere Rejection Sensitivity Dysphoria (RSD). We bespreken hoe hij ertoe gekomen is om juist dit te onderzoeken. Wat houdt het in, bij wie komt het voor, hoe ontstaat het en wat kun je mogelijk doen om het te verminderen?

Toen Lotte in de Plusklas kwam, zagen wij in eerste instantie een succesvol en opgewekt kind van witte, goed opgeleide ouders. Ze was ook very instagrammable met haar donkere paardenstaart, groene ogen, een brede glimlach, modieuze kleding en bedrevenheid in TikTok-dansjes. Van onze leerlingen is ongeveer de helft s...

In gesprekken met leerkrachten van kinderen die toetsen gemist hebben, komt vaak naar voren dat ‘de toets gewoon gemaakt moet worden’. Voor sommige leerlingen is dit echter niet zo eenvoudig. Het proces bestaat uit veel stappen en bij elke stap kan het misgaan. Welke stappen maakt een leerling precies voordat die co...

Marijkes boekenkast

Marijke: ‘Na een verhuizing heb ik de voor mij belangrijkste boeken bewaard. Ik houd over veel onderwerpen de actuele ontwikkelingen bij, vandaar de diversiteit aan onderwerpen. 

Zo heb ik veel boeken over bijzonder begaafde kinderen met dyslexie. Ik gebruik liever de term ‘bijzonder begaafd...

‘Zingend kan ik mijn emoties beter uitdrukken’

Je had veel zin in dit interview, hè?

‘Ja. Ik vind het leuk om te vertellen hoe mijn leven eruitziet. Ik woon met mama een heel eind buiten Paramaribo, naast het huis van mijn opa en oma. We hebben een grote tuin vol bomen en bloemen. Papa woont in de stad, daar be...

In de rubriek ‘Vooruit’ in de Talent van september 2016 stond een les van Els en Maryan over spelregels. Deze les is nog steeds actueel, onder andere omdat die invulling geeft aan een aantal kerndoelen van burgerschap. Van de originele les zijn twee lessen gemaakt, gekoppeld aan de ontwikkeling van zelfkennis bij ho...

Al in 1980 bedacht visionair Seymour Papert het concept voor computational thinking, maar het duurde tot 2006 voor het in het onderwijs gemeengoed werd. Wat houdt deze manier van denken in en welke betekenis heeft die voor hoogbegaafden?

Vrijescholen behoren tot de vernieuwingsscholen van begin twintigste eeuw. De grondleggers van deze scholen hadden voor het eerst oog voor het individuele kind. Zij plaatsten het, ieder op hun eigen manier, in de sociale context, in een universele ontwikkelingsweg van een mens en in verhouding tot leerprocessen. Pas...

Toen Maria Montessori in 1895 als arts ging werken in een psychiatrische kliniek in Rome, stelde zij zich een fundamentele vraag: hoe kunnen we kinderen, ongeacht hun afkomst en mogelijkheden, zo goed mogelijk ondersteunen in hun ontwikkeling? Deze vraag vormt het uitgangspunt van het montessorionderwijs. In hoeverr...

Kinderen zijn bijzonder divers. Ons onderwijs(systeem) weet met die diversiteit niet altijd goed raad. Voor sommige leerlingen voelt het als een keurslijf – als leerling heb je je aan te passen. Lukt dat niet, dan loop je vast en beland je wellicht thuis op de bank. Deze leerlingen zijn wellicht helemaal op hun plek...

Helen Parkhurst beschreef als ideaal van het daltononderwijs: het vormen van ‘fearless human beings’, vaak vertaald als mensen zonder vrees of mensen met lef. [1] Zij doelde daarmee op zelfstandige, zelfbewuste mensen die initiatief durven nemen, vooruit kunnen kijken en verantwoordelijkheid dragen. Niet alleen voor...

In gesprekken met hoogbegaafde leerlingen hoor je vaak dezelfde vraag terugkomen: ‘Waarom moet ik dit leren?’ Niet omdat ze niet willen werken, maar omdat ze willen begrijpen waar iets toe dient. Ontbreekt die betekenis, dan haken ze af. Soms zichtbaar, soms stil vanbinnen. Juist daar ontstaat in het onderwijs vaak ...

Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO) is een onderwijsconcept dat inzet op de brede ontwikkeling van kinderen. Het uitgangspunt hierbij is dat kinderen het beste tot leren komen wanneer zij actief betrokken zijn bij, voor hen, betekenisvolle activiteiten. Dit sluit ook aan bij de ontwikkelbehoeften van (hoog)begaafde...

De verschillende stromingen binnen het (traditionele) vernieuwingsonderwijs kennen elk hun eigen aanpak. Elementen hiervan kunnen aansluiten bij de behoeften van hoogbegaafde leerlingen. Deze boekentips bieden een kijkje in de keuken, zodat we van elkaar kunnen leren. 

Weet jij wanneer iemand bluft? In het partyspel That’s not a hat oefenen leerlingen met iemands lichaamstaal lezen en denken ze na over hoe je iets zegt. Daarnaast kan het spel (hoogbegaafde) kinderen laten ervaren dat bluffen ook leuk kan zijn.

Categorale gymnasia, scholen die uitsluitend gymnasiumonderwijs aanbieden, vind je vooral in de grote steden. Gymnasium Bernrode staat in Heeswijk-Dinther (Oost-Brabant) en is in die zin atypisch. Teamleider Steven Geurts is trots op zijn school én ambitieus. ‘Onze populatie mag best diverser.’

Prof. dr. Anouke Bakx heeft als missie om hoogbegaafdheid als thema op de kaart te krijgen, zowel in het onderwijs en de lerarenopleidingen als in de wetenschap en het maatschappelijk debat. Op 6 februari 2026 hield Bakx haar inaugurele rede. Zij aanvaardde daarmee het ambt van bijzonder hoogleraar Hoogbegaafdheid, ...

Vanuit voorbeelden van verrijking wordt een twist gegeven aan het bespreken van wetenschap, boeken en materialen. Dit keer worden denksleutels gebruikt om het ouderschap en hoogbegaafdheid onder de aandacht te brengen. De prikkelende denksleutelvragen geven ruimte aan het divergent en creatief denken van alle leerli...

Een hoog IQ is nog geen garantie voor moreel gedrag. Iemand kan zijn intelligentie of andere talenten ook op een destructieve manier inzetten. Hoe voorkom je dat? Aan de hand van een literatuurstudie onderzocht Andries Rhebergen welke kwaliteiten essentieel zijn voor moreel gedrag, welke morele talenten kenmerkend z...

Zowel volwassenen als (hoogbegaafde) kinderen en jongeren hebben met misvattingen te maken: situaties waarin men elkaar verkeerd begrijpt of woorden anders interpreteert. Dit kan tot verwarring of onjuiste conclusies leiden. Maar wat zijn nu de oorzaken van misvattingen en hoe kun je hier het best mee omgaan?

Wetenschap zie je overal om je heen. Zelfs in kunst speelt wetenschap soms een grote rol. Sommige schilderijen lijken op het eerste gezicht gewoon mooi, maar blijken later slim opgebouwd volgens optische en neurologische processen. Een van die technieken is het pointillisme (schilderen met stippen).

‘Juf, ik verveel me.’ Veel leraren horen deze uitspraak regelmatig van een leerling. Verveling wordt vaak gezien als iets onschuldigs, maar dit is een complexe emotie met mogelijk serieuze gevolgen. [1] Voor hoogbegaafde leerlingen kan verveling een signaal zijn dat hun leeromgeving onvoldoende aansluit bij hun beho...

In Nederland ga je na groep 8 naar de middelbare school. Toch? Nou, nee. Dat is helemaal niet zo gewoon, want ieder kind leert op zijn of haar eigen tempo. Daarom is er het Brugjaar Jan Ligthart, een tussenjaar waarin leerlingen alle tijd, ruimte en aandacht krijgen om (verder) te groeien. [1]

Sommige leerlingen zijn helemaal uitgekeken op school en klagen over de vele herhalingen. Ze vervelen zich, waardoor de motivatie voor school gedurende het schooljaar afneemt. Bij hoogbegaafde kinderen geldt dit nog sterker. Het 10-14-onderwijs is een mogelijkheid om de basisschool eerder af te ronden. Maar is dit o...

Onderliggend aan verveling ligt vaak een mismatch tussen de leerling en de omgeving. De tips gaan daarom over het verbeteren van de match: door aan te sluiten bij interesses van de leerling, zingeving te stimuleren, passende differentiatie, verrijking en autonomie te vergroten. 

Sinds wanneer weet je dat je hoogbegaafd bent?

‘In groep 6 had ik niet genoeg aan school en de plusklas. Toen uit een test bleek dat ik hoogbegaafd ben, mocht ik naar groep 8. Dat ging prima, ik moest alleen de essentiële groep 7-stof inhalen: verkeerslessen en staartdelingen.

Ik haal meestal hoge cijfers. Kenn...

In een maatschappij waarin je constant aan staat, lijken snelle denkers een streepje voor te hebben. Maar juist bij een hoge cognitieve capaciteit liggen perfectionisme, een gevoel van leegte of een burn-out op de loer. De oplossing ligt niet in nóg meer doen, maar in lummelen. Even niets doen is geen luxe, maar noo...