Welkom

Stel, je schrijft je met een team in voor een wedstrijd estafettezwemmen. Tijdens een wissel blijkt een teamlid niet te kunnen zwemmen. Als je samen ergens aan begint, wil je weten wat voor vlees je in de kuip hebt. In het onderwijs is dat niet anders. Daarom bedacht het Goese Lyceum een signaleringsklas voor hoogbe...

Hoogbegaafdheid beschouwen we vaak als een gave, als een bron van grote intellectuele kracht. Toch kan het ook gepaard gaan met diepe psychische kwetsbaarheid, die veelvuldig in de literatuur besproken is. Waar het ook toe kan leiden en wat (mogelijk door taboe) minder wordt besproken, is suïcide.

Elke dag beëindigen in Nederland vijf mensen zelf hun leven, van wie één jonger dan dertig jaar. Elke suïcide raakt zo’n 135 achterblijvers. Eén op de zes jongeren denkt weleens aan suïcide. Elke dag belanden tien jongeren op de spoedeisende hulp na een poging tot zelfdoding. [1-2] Kunnen we die aantallen omlaag kri...

Hoogbegaafd pedagoog Lore Dewulf voegt met haar boek Hoogbegaafd zijn een verdieping toe aan het landschap van boeken over hoogbegaafdheid. Dewulf schrijft voor volwassenen, maar haar voorbeelden zijn zo concreet dat er veel inzicht ontstaat met betrekking tot de impact van hoogbegaafd voelen en denken vanaf jonge l...

Formatieve evaluatie als verbindende schakel

John Hattie toonde na achthonderd studies en vijftien jaar onderzoek in zijn boek Leren zichtbaar maken (2008) aan dat de leerkracht de grootste invloed heeft op leerresultaten. Belangrijke factoren zijn goede instructie, interactie, feedback, monitoring en vertrouwen. F...

Hoe zou jullie klas eruitzien met een frisse kleur op de muur en iets leuks erbij, zoals een plant, schappen voor leesboeken, een grote zitzak of gezellige lichtslinger? Vandaag ga je aan de slag als interieurontwerper en bedenk je hoe je het lokaal een make-over kunt geven. 

Leerdoel: 

Kennis:

• De leerlingen...

Wat hebben een tijger, een boom en een sprinkhaan met elkaar gemeen? Door drie grote cirkels te tekenen en deze te vullen met kenmerken, ontdek je waar ze elkaar overlappen. In het midden van het venndiagram zie je bijvoorbeeld dat ze allemaal iets met patronen te maken hebben, maar alleen de sprinkhaan brengt deze ...

Sommige hoogbegaafde kinderen en jongeren lijken overal goed in. Ze halen hoge cijfers voor uiteenlopende vakken, doen meerdere hobby’s tegelijk en hebben een brede nieuwsgierigheid. Dit fenomeen heet multipotentialiteit. Op het eerste gezicht klinkt dat als een groot voordeel. Toch kan het ook leiden tot keuzestres...

Het Jan van Brabant College biedt aan 775 leerlingen, met 26 nationaliteiten en een veelvoud aan anderstalige achtergronden, Nederlandstalig én tweetalig onderwijs op mavo-, havo- en vwo-niveau. De Brainportschool is een voorbeeld voor hoe leerlingen met diverse talenten, capaciteiten en achtergronden zich optimaal ...

Herken jij je in de term multipotential?

‘Ik heb me nooit bewust geassocieerd met deze term, maar nu je het zo zegt, denk ik dat dit wel klopt.’

Hoe was jij als kind? 

‘Ik las heel vroeg en al snel pakte ik boeken over sterrenkunde en natuurkunde uit de boekenkast van mijn ouders. Bij mijn buurjongen, die al o...

De VO Gids

Hoe maak je keuzes als je brede interesses hebt en gemakkelijk nieuwe dingen leert? Wat als je talenten buiten school liggen, zoals in een ambacht, bijbaan, onderneming, hobby of sport? De keuze voor een middelbare school kan al aansluiten bij een van de talenten van de leerling. Er zijn namelijk scholen...

Afgelopen jaar is de beroepsstandaard voor specialisten begaafdheid in het onderwijs verschenen, uitgebracht door de Landelijke Beroepsgroep Begeleiders in het Onderwijs (LBBO). Wat is een beroepsstandaard eigenlijk en waarom is die een aanvulling voor het onderwijs?

Waarom betwijfelde je of je in deze rubriek zou passen?

‘Mijn ouders zijn er vanaf mijn kleutertijd geregeld op gewezen dat hoogbegaafdheid bij mij een rol zou kunnen spelen. Ikzelf realiseer me dat pas sinds kort. Ik ben nooit getest, maar ik herken zeker kenmerken van hoogbegaafdheid bij mezelf.

Zo ben ik cog...

Leerlingen met kenmerken van begaafdheid zijn in potentie zeer gemotiveerd om taken voor school uit te voeren, waarbij ze daadwerkelijk overgaan tot actie. Dit wordt ook wel engagement genoemd. Maar engagement voor het leren is lang niet altijd als vanzelfsprekend aanwezig bij hoogbegaafde leerlingen. Saskia Snikker...

‘Je zit me allemaal vragen te stellen, is het interview dan al begonnen? Maar ik heb mijn tosti nog niet eens op…’

‘Ja, daar heb je gelijk in. Ik ben zo benieuwd naar jou dat ik alvast begon, maar ik snap dat je dat niet fijn vindt. Zal ik even met papa praten terwijl jij verder eet? Als alles op is, leg ik mijn...

Leraren, schoolleiders en ouders spelen een essentiële rol in de ontwikkeling van begaafde leerlingen. Maar de samenwerking tussen hen is niet altijd vanzelfsprekend. En als die samenwerking er is, is het bijvoorbeeld niet altijd duidelijk hoe de communicatie dan verloopt. Jessica Vergeer onderzocht daarom in haar p...

Om verschillende redenen verloor het muziekonderwijs lange tijd terrein in het basisonderwijs, terwijl dit juist erg belangrijk is voor kinderen. Ook voor hoogbegaafden. Zo stimuleert muziekonderwijs onder andere de cognitieve en emotionele ontwikkeling, academische prestaties en het lezen. Muziek moet dus een grote...

Jaren geleden heb ik in een groot lettertype de tekst ‘Als je in het onderwijs iets voor elkaar wil krijgen, moet je dat doen tussen half oktober en half maart’ geprint en boven mijn bureau gehangen. Ik vrees dat dat nog steeds niet is veranderd. In het begin was het een waarschuwing voor mezelf als zelfstandig advi...

Planvaardigheid leerlingen ontwikkelen

De driedaagse cursus ‘Grip op leren en motiveren’ neemt docenten in het voortgezet onderwijs mee in het toepassen van leerstrategieën en -vaardigheden. Motiverende gespreksvoering, metacognitieve vaardigheden en kennis over het brein helpen in het ontwikkelen van de planvaardi...

Onderpresteren blijft een van de meest uitdagende puzzels voor leraren die met begaafde kinderen werken. Professionals komen vaak slimme leerlingen tegen die er, ondanks hun duidelijke vaardigheden, niet in slagen hun potentieel te bereiken in schoolse settings. Ouders van onderpresteerders bieden een uniek perspect...

Er zijn steeds minder scholen die eerst vast (laten) stellen dat er sprake is van (hoog)begaafdheid voor ze handelen. Hoera! Er wordt daarentegen steeds meer ontwikkelingsgericht gekeken naar hoe er kan worden aangesloten bij het (grote) ontwikkelingspotentieel van de kleuter(s), om vanuit daar verder te kijken, doe...

In de les ‘Bouwen aan je zelfbeeld’ leerden de leerlingen elkaar beter kennen. Ze hebben met Lego een bouwwerk gemaakt dat hun persoonlijkheid en hun talenten verbeeldt. Deze les gaat hier dieper op in: welke rol kun je spelen in een groep op basis van jouw talent? Het antwoord wordt natuurlijk weer een bouwwerk!

 ...

Voor hoogbegaafde leerlingen zijn ontmoetingen met peers heel belangrijk. Onderlinge erkenning en de mogelijkheid tot spiegelen zijn voor ouders en schoolcoördinatoren vaak redenen om hoogbegaafde leerlingen in een plusklas te plaatsen. Maar hoe ervaren zij de plusklas? Talent ging hier met leerlingen uit een extern...

Omgaan met peers heeft positieve effecten op de academische, sociale en emotionele ontwikkeling van leerlingen. Hoogbegaafde leerlingen voelen zich beter thuis onder cognitief gelijken. Daarnaast komen plusklassen meer tegemoet aan hun behoefte aan autonomie en ervaren ze positieve effecten op hun motivatie en prest...

Hoewel hoogbegaafdheid tegenwoordig als veel meer dan alleen een hoog IQ wordt gezien, hangt men nog steeds veel gewicht aan de uitkomst van een intelligentietest. Toch klinkt er ook vaak dat een IQ-test maar een momentopname is. Over die stelling raakten Sven Mathijssen en Bart Vogelaar in discussie. In hoeverre is...

We moeten allemaal weleens aan de slag met iets wat we erg spannend vinden. Die spanning wordt vaak veroorzaakt door de angst om het fout te doen: faalangst. Wanneer een kind geregeld faalangst heeft, kan dat de ontwikkeling belemmeren. Gelukkig zijn er een aantal dingen die je kunt doen om faalangst om te zetten na...

Dat peers belangrijk zijn voor leerlingen met kenmerken van begaafdheid is geen nieuw idee. Al in de jaren dertig schreef Leta Hollingworth dat leerlingen die met elkaar in een verrijkingsklas zaten en daar vrienden en ontwikkelingsgelijken hadden gevonden, gelukkiger waren. [1] Ook recentere publicaties benoemen he...

Dat kinderen met een ontwikkelvoorsprong baat hebben bij contact met ontwikkelingsgelijken, daar is iedereen het inmiddels wel over eens. Maar dat ook hun ouders kunnen groeien van peercontact, wordt nog weleens vergeten. Een oudergroep geïnitieerd vanuit school kan een bijdrage leveren aan de communicatie tussen ou...

ECHA Netwerk Nederland heet sinds 1 juli ECHA Netwerk Nederland – Beroepsvereniging voor specialisten in hoogbegaafdheid. Een heel ingrijpende verandering is het niet: de statuten blijven hetzelfde. Toch verandert er wel wat.

Wil je jezelf eens voorstellen?

‘Ik ben sociaal, ik kan goed met anderen omgaan; ik hou van honkbal, tekenen, programmeren en logicapuzzels maken. Lezen doe ik niet graag, behalve informatieve boeken die leuk en spannend geschreven zijn. Ik ben nu bezig in een boek over hoe bacteriën en virussen je ziek kunnen make...

Door het werk in zijn thuiszittersklas met een diverse groep schooluitvallers merkte Martin Schravesande dat leerkrachten voorzien van specifieke kennis over bijvoorbeeld hoogbegaafdheid, ADHD en ASS niet de beste weg is om schooluitval te voorkomen. Het is voor hen niet te doen om specialistische kennis en vaardigh...

In deze tijd die bol staat van groot leed, kom je in de verleiding kinderproblemen te bagatelliseren. Vergeleken bij oorlogen en wantoestanden in de wereld is de buikpijn van een hoogbegaafde derdegroeper klein. Ja tuurlijk, alles is relatief. Zo zong de Belgische muziekgroep Noordkaap: ‘Er woedt een wereldbrand, ma...

Yogaoefeningen zijn gericht op het opbouwen van kracht, lenigheid en balans, en ze zorgen voor ontspanning, rust en een goede ademhaling. Veel houdingen en oefeningen zijn ook geschikt voor kinderen. Deze worden in een kinderyogales op een speelse manier aangeboden, passend bij de ontwikkelingsleeftijd en belevingsw...