Tijdschrift Talent

Marijkes boekenkast

Marijke: ‘Na een verhuizing heb ik de voor mij belangrijkste boeken bewaard. Ik houd over veel onderwerpen de actuele ontwikkelingen bij, vandaar de diversiteit aan onderwerpen. 

Zo heb ik veel boeken over bijzonder begaafde kinderen met dyslexie. Ik gebruik liever de term ‘bijzonder begaafd...

Onderpresteren blijft een van de meest uitdagende puzzels voor leraren die met begaafde kinderen werken. Professionals komen vaak slimme leerlingen tegen die er, ondanks hun duidelijke vaardigheden, niet in slagen hun potentieel te bereiken in schoolse settings. Ouders van onderpresteerders bieden een uniek perspect...

Hoewel hoogbegaafdheid tegenwoordig als veel meer dan alleen een hoog IQ wordt gezien, hangt men nog steeds veel gewicht aan de uitkomst van een intelligentietest. Toch klinkt er ook vaak dat een IQ-test maar een momentopname is. Over die stelling raakten Sven Mathijssen en Bart Vogelaar in discussie. In hoeverre is...

ECHA Netwerk Nederland heet sinds 1 juli ECHA Netwerk Nederland – Beroepsvereniging voor specialisten in hoogbegaafdheid. Een heel ingrijpende verandering is het niet: de statuten blijven hetzelfde. Toch verandert er wel wat.

Op universiteiten, in scholen en in werkplaatsen: overal in ons land broeden bevlogen en betrokken leerkrachten en specialisten op methoden en materialen waarmee hoogbegaafde kinderen beter kunnen worden bediend. Wat hebben ze bedacht? Wat kun je ermee als leerkracht of begeleider? En vooral: wat levert het op? In d...

Op universiteiten, in scholen en in werkplaatsen: overal in ons land broeden bevlogen en betrokken leerkrachten en specialisten op methoden en materialen waarmee hoogbegaafde kinderen beter kunnen worden bediend. Wat hebben ze bedacht? Wat kun je ermee als leerkracht of begeleider? En vooral: wat levert het op? In d...

In 2016 ontmoetten Annemieke en Lilian elkaar op een congres en ontdekten ze dat ze dezelfde droom hadden: jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong tijdig herkennen en zorgen dat deze kinderen een goede start kunnen maken in het onderwijs. Die droom vond een vervolg toen zij in 2020 samen onderzoek deden naar ...

In het primair onderwijs komt langzamerhand meer kennis over hoogbegaafdheid. Kinderen met kenmerken van begaafdheid krijgen daar steeds vaker onderwijsaanpassingen op maat. Hoe zit dat op het voortgezet onderwijs, waar de contacten tussen docenten en leerlingen veel gefragmenteerder zijn? Krijgen hoogbegaafde leerl...

In Nederland maken we onderscheid tussen ontwikkelingsvoorsprong en hoogbegaafdheid. Met ontwikkelingsvoorsprong wordt bedoeld: het vermogen van een kind om bepaalde vaardigheden of kennis sneller of beter te verwerven dan een ander kind van dezelfde leeftijd. Opvallend is dat dit onderscheid in de Engelse literatuu...

De afgelopen NOT keek ik mijn ogen uit. Er is zoveel projectmateriaal om je leerlingen op de basisschool mee te inspireren nieuwe leerervaringen op te doen. Maar hoe leuk en uitdagend projecten ook kunnen zijn voor de hele school, de uitdaging die ze bieden voor leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid is soms t...

Natuur verlicht stress, bevordert zelfdiscipline en heeft een positief effect op de aandachtsspanne van kinderen. [1-3] Ouders ervaren minder gedragsproblemen wanneer hun kinderen in contact komen met de natuur en leren in en van de natuur bevordert de motivatie en betrokkenheid. [4-5] Meerdere onderzoeken tonen aan...

Wordt het makkelijker om leerlingen met kenmerken van begaafdheid passend onderwijs te bieden als hun behoeften beter worden gesignaleerd? Wie zijn die leerlingen met kenmerken van begaafdheid? Hoe vinden we deze leerlingen en worden ze überhaupt wel (op tijd) ontdekt? Met dit artikel hopen we leerkrachten te inspir...

Dr. Orla Dunne is onderzoeker bij Centre for Talented Youth Ireland (CTYI) van Dublin City University. Zij promoveerde vorig jaar op de ervaringen van lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, intersekse en queer (LHBTIQ+-)leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid. Deze leerlingen voelen zich dubbel ander...

Er is al veel gedacht en geschreven over hoogbegaafden. Vaak gaat het om vragen over wat er voor die groep gedaan moet worden. Maar volgens mij vraagt men zich te weinig af wat hoogbegaafden eigenlijk voor niet-hoogbegaafden kunnen betekenen. Vanuit mijn eigen onderwijservaringen en gesteund door de beperkte literat...

Een samenwerking tussen onderwijs en zorg kan schoolteams helpen om meer inzicht te krijgen in de onderwijsbehoeften van basisschoolleerlingen met een hoog ontwikkelingspotentieel. Door deze leerlingen maatwerk te bieden, wordt een betere overgang naar het voortgezet onderwijs gecreëerd. Dat is belangrijk, want zo k...

In Leusden staat het hoofdkantoor van het Nederlandse softwarebedrijf AFAS. Met meer dan 700 medewerkers is het een van de grootste softwarebedrijven in ons land. Maar waarom staat dit in Talent? Omdat dit bedrijf, onlangs nog uitgeroepen tot beste werkgever in Europa, ook graag hoogbegaafden met autisme in dienst n...

Intelligente kinderen met autisme vertonen op het eerste gezicht soms hetzelfde gedrag als kinderen die ‘alleen maar’ hoogbegaafd zijn. Maar het autisme zit er wel degelijk; om dat te signaleren moet je kijken naar hoe ze denken. Dat is vaak heel anders dan wat je van hoogbegaafde kinderen gewend bent. De ondersteun...

Er is momenteel veel te doen over het gebruik van kunstmatige intelligentie. Terecht zijn daar ernstige zorgen over, want deze software kan heel verkeerd gebruikt worden. Er zal de nodige regelgeving of misschien zelfs verboden op verschillende gebieden noodzakelijk zijn. Maar kunstmatige intelligentie, zoals ChatGP...

Er is al veel gepubliceerd over hoogbegaafden met problemen. De vraag dringt zich op of er ook eens aandacht besteed zou kunnen worden aan hoogbegaafden met wie het wel goed gaat. Komen er gelukkige hoogbegaafden voor? Ik bedoel dan niet de kinderen die door extra begeleiding tot gelukkige hoogbegaafden uitgroeiden,...

In dit artikel staat een aspect van armoede centraal dat tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen. Armoede is vaak goed zichtbaar, bijvoorbeeld bij kinderen die met honger naar school gaan. Wat niet direct zichtbaar is, is de invloed van armoede op de hersenen van kinderen.  

Hoe kan het dat voorzieningen voor (hoog)begaafde kinderen – plusklassen, voltijds HB-onderwijs, coachingsen begeleidingspraktijken – voornamelijk bezocht worden door kinderen met hoogopgeleide ouders en Nederlands als thuistaal? Waar zijn de begaafde kinderen uit andersoortige gezinnen? Waarom zien we ze over het h...

De beste stuurlui staan aan wal. Dat moest maar eens veranderen, vonden Riannette Minnes en Betsy Dommerholt. Ze besloten niet langer kritisch te zijn op het HB-beleid van basisscholen, maar samen met een enthousiaste club professionals en ouders zelf de handen uit de mouwen te steken.

In november 2022 verscheen op LinkedIn een bericht van Marije Hofland – auteur van het boek Een intense reis – met de titel: ‘Oproep aan alle leerkrachten: neem zorgen van ouders serieus!’ Marije vertelt in dit stuk dat ze op een verjaardag werd aangesproken door een oud-leerkracht die het verhaal over haar hoogbega...

Tijdens vrije momenten in de Plusklas in Houten blijkt steeds vaker hoeveel de leerlingen gamen, zowel de jongens als de meiden. Dit is in overeenstemming met de laatste rapportage van het Trimbos-instituut [1] en vind je ook terug in rapportages uit andere delen van de wereld (Amerika, Engeland, Turkije). Overal zi...

Gelukkig is er in het onderwijs steeds meer kennis over en aandacht voor de behoeften van leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid. Maar dat is niet altijd genoeg. Het onderwijssysteem sluit niet bij al deze leerlingen aan. Mogelijke gevolgen zijn vastlopen in het systeem of ongelukkig, eenzaam of angstig worden...

Psychologen richten zich bij de begeleiding van kinderen met kenmerken van begaafdheid steeds vaker op behoeften en hoe daarbij aangesloten moet worden. Bij het testen van de social een emotionele ontwikkeling van kinderen gaat het doorgaans om één of meer van deze vier domeinen: sociale competentie, emotionele comp...

Hoogbegaafdheid krijgt steeds meer aandacht in het (onderwijs)veld, wat blijkt uit de groeiende aantallen specialisten en onderwijsaanpassingen. Verschillende wetenschappelijke bevindingen hebben de praktijk al bereikt; de op IQ gebaseerde kijk heeft inmiddels plaatsgemaakt voor een focus op kenmerken en gedragingen...

Lianne Hoogeveen, bijzonder hoogleraar Identification, Support and Counselling of Talent bij de Radboud Universiteit, ziet het herkennen van de verborgen talenten als grootste uitdaging in haar eigen werk en dat van docenten en pedagogen. Want talenten die niet gezien worden, kunnen zich niet ontwikkelen. 

Dat hoogbegaafden gebaat zijn bij uitdagend onderwijs, daar is iedereen het over eens. Verdiepen dus. In het gebouw, maar ook tijdens het technisch lezen en vakkendag, is in Woerden het HB-onderwijs verweven door de hele school.  

Regelmatig horen we over negatief gedrag van pubers: berovingen, geweldpleging, bedreigingen of drugshandel.[1] Er is al veel onderzoek gedaan naar de achtergronden hiervan en we krijgen er steeds meer inzicht in.[2] Bovendien weten we dat het soort criminaliteit ook varieert; in de coronatijd kwamen er weer andere ...

In Papendrecht bevindt zich sinds ruim drie jaar de stichting ‘Hart voor IQ’, kortweg Haviq. Hier worden sinds augustus 2020 in een eenvoudig opgezet gebouw twee groepen hoogbegaafde adolescenten opgevangen voor wie naar school gaan tijdelijk geen optie is. Maddy Hageman, specialist ontwikkelingsvoorsprong en coördi...

Willem (8 jaar) werd bij CBO Talent Development aangemeld. Een beweeglijke jongen die op school ‘nors of onverzettelijk’ kon zijn en thuis enthousiast en spraakzaam. De schoolresultaten van Willem waren zéér wisselend. De school vroeg om een breed psychologisch onderzoek om de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften v...

Van hoogbegaafde mensen wordt nogal eens ten onrechte aangenomen dat ze autistisch zijn. Andersom komt ook voor: dat van mensen met autisme ten onrechte wordt vermoed dat ze hoogbegaafd zijn. Ook gebeurt het dat een autismespectrumstoornis niet gezien wordt vanwege sterke cognitieve capaciteiten. Een foute diagnose ...

De WISC-III was in Nederland lange tijd de meest gebruikte intelligentietest. Deze test maakte een verdeling in enerzijds verbale en anderzijds praktische, handelingsgerichte (ofwel performale) intelligentie. De scores op deze twee domeinen konden nog weleens verschillen. Gebrekkige schoolresultaten werden dan vaak ...

Geniale kinderen zijn van alle tijden. Maar waar komt hun genialiteit vandaan? En wat hebben deze kinderen nodig in hun opvoeding om tot bloei te kunnen komen? Kunnen relativeren, bereidheid tot falen hebben en excentriek durven zijn zouden een rol kunnen krijgen in de opvoeding.  

Veel scholen proberen te voorzien in de behoeften van hoogbegaafde leerlingen binnen de kaders van een reguliere basisschool. Is dat handig en logisch? Da Vinci Berkelland besloot het HB-onderwijs onder te brengen in een school voor speciaal basisonderwijs. Locatiecoördinator Cindy Posthuma legt uit waarom.